GDP là gì? Ý nghĩa của chỉ số GDP trên các thị trường tài chính

Admin 09/11/2020

GDP là gì? GDP có ý nghĩa gì? GDP được tính như thế nào? Tất cả những thắc mắc này sẽ được giải quyết một cách chính xác và đầy đủ thông qua bài viết dưới đây.

GDP là gì?

GDP là tổng sản phẩm quốc nội của một quốc gia. GDP cũng có thể hiểu là tổng giá trị thị trường của những loại hàng hóa, dịch vụ thành phẩm cuối cùng được sản xuất trong phạm vi quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định. GDP có thể được tính theo năm hoặc theo quý đều được.

GDP là gì?

GDP danh nghĩa là gì?

GDP danh nghĩa chính là tổng sản phẩm quốc nội GDP của một quốc gia được tính theo mức giá của thị trường hiện tại. GDP danh nghĩa bao gồm những thay đổi về giá do lạm phát xảy ra.

GDP thực tế là gì?

GDP thực tế là thước đo của tổng sản phẩm quốc nội đã được điều chỉnh những thay đổi do lạm phát. GDP thực tế giúp phản ánh toàn bộ hàng hóa và dịch vụ được sản xuất bởi một nền kinh tế trong 1 năm nhất định.

GDP bình quân đầu người là gì?

GDP bình quân đầu người là chỉ tiêu thống kê kinh tế thể hiện kết quả sản xuất kinh doanh tính bình quân trên đầu người của một quốc gia trong một năm. Chỉ số GDP bình quân đầu người cao tỷ lệ thuận với mức thu nhập cũng như đời sống của người dân ở quốc gia đó.

GDP có ý nghĩa gì?

Nhờ vào những đánh giá về GDP của một quốc gia, chúng ta có thể khẳng định được sự tăng trưởng và sự ổn định của nền kinh tế. Các nhà đầu tư nước ngoài có thể dựa vào chỉ số GDP để quyết định có nên đầu tư vào quốc gia hay không.

GDP có ý nghĩa rất lớn với một quốc gia

Đối với những nhà đầu tư vốn cổ phần thì thông tin về lợi nhuận doanh nghiệp và hàng tồn kho trong báo cáo GDP sẽ mang một ý nghĩa rất quan trọng. Điều này giúp các nhà đầu tư có quyết định đúng đắn nhất trong việc đầu tư. GDP của một quốc gia ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của đồng nội tệ. Nếu GDP tăng, đồng nội tệ cũng sẽ tăng theo, nền kinh tế của quốc gia đó sẽ được đánh giá cao và ngược lại, nếu chỉ số GDP giảm, đồng nội tệ cũng sẽ suy giảm.

Ngoài ra, GDP còn tác động đến các chỉ số khác như lạm phát, tỷ lệ thất nghiệp.  Khi lạm phát của một quốc gia tăng cao quá mức cho phép, nó sẽ gây ra sự ngộ nhận cho sự tăng trưởng GDP và dẫn đến khủng hoảng kinh tế trầm trọng cho quốc gia đó. Suy giảm GDP cũng sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế và gia tăng tỷ lệ thất nghiệp cho người lao động.

Cách tính GDP

GDP có 3 phương pháp tính:

GDP dựa trên chi tiêu

GDP được tính toán dựa theo phương pháp chi tiêu là chủ yếu. Các thành phần được sử dụng trong tính toán chi tiêu sẽ được khảo sát từ hệ thống bán lẻ, nhà sản xuất, nhà xây dựng, các luồng thương mại.

Công thức tính GDP dựa trên chi tiêu như sau:

GDP = C + G + I + NX

Trong đó:

  • C là chi tiêu tiêu dùng cá nhân.
  • G là chi tiêu tiêu dùng của chính phủ và đầu tư gộp.
  • I là đầu tư tư nhân trong nước và chi tiêu vốn.
  • NX là xuất khẩu ròng (NX = Xuất khẩu – Nhập khẩu).

GDP dựa trên sản xuất

GDP dựa trên sản xuất sẽ thay thế phương pháp đo lường chi phí đầu vào bằng phương pháp sản xuất ước tính tổng giá trị sản lượng kinh tế và khấu trừ chi phí của hàng hóa trung gian như vật liệu, dịch vụ.

Công thức tính GDP dựa trên sản xuất:

GDP = Giá trị tăng thêm + Thuế nhập khẩu

hoặc

GDP = Giá trị sản xuất – chi phí trung gian + thuế nhập khẩu

Trong đó: Giá trị tăng thêm được hiểu là thu nhập của người sản xuất, tiền công, bảo hiểm, thuế sản xuất, khấu hao tài sản cố định, giá trị thặng dư, các thu nhập khác…

GDP dựa trên thu nhập

GDP dựa trên thu nhập sẽ được tính như sau:

  • Thu nhập bao gồm: Tiền lương trả cho người lao động, tiền thuê đất, lợi nhuận của công ty, thu nhập từ vốn dưới dạng lãi suất.
  • Yếu tố sản xuất bao gồm các điều chỉnh với một số mặt hàng không được thể hiện trong các khoản thanh toán.
  • Thuế kinh doanh gián tiếp bao gồm thuế bán hàng, thuế tài sản.
  • Thu nhập quốc dân bao gồm các khoản khấu hao, vốn mà doanh nghiệp sử dụng để thay thế thiết bị khi hao mòn.

Công thức tính GDP theo thu nhập:

GDP = W + I + Pr + R + Ti + De.

Trong đó:

  • W: tiền lương.
  • I: tiền lãi.
  • Pr: lợi nhuận.
  • R: tiền thuê.
  • Ti: thuế gián thu (loại thuế không trực tiếp đánh vào thu nhập và tài sản của người nộp thuế mà đánh một cách gián tiếp thông qua giá cả hàng hóa và dịch vụ).
  • De: phần hao mòn (khấu hao) tài sản cố định.

Tác động của cán cân thương mại

Cán cân thương mại chính là một trong những thành phần quan trọng của GDP. Tác động của cán cân thương mại sẽ được chia làm 2 hướng như:

GDP tăng khi xuất hiện thặng dư thương mại

GDP giảm: GDP giảm trong trường hợp thâm hụt thương mại. Nghĩa là những người tiêu dùng trong nước sẽ chi nhiều tiền hơn cho các sản phẩm nước ngoài nhập khẩu vào so với  khoản tiền các nhà sản xuất trong nước bán cho người tiêu dùng nước ngoài.

GDP tăng: GDP tăng trong trường hợp thặng dư thương mại. Nghĩa là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà các nhà sản xuất trong nước bán cho người nước ngoài vượt quá tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ nước ngoài mà người tiêu dùng trong nước mua thì GDP sẽ tăng.

Phân biệt GDP và GNP

GDP và GNP là 2 khái niệm được quan tâm hàng đầu khi đánh giá nền kinh tế của một quốc gia. 2 chỉ số  này hoàn toàn khác nhau và mỗi chỉ số sẽ có một ý nghĩa riêng.

Điểm giống nhau của GDP và GNP

Cả 2 chỉ số GDP và GNP đều được sử dụng rất nhiều trong kinh tế vĩ mô với mục đích đánh giá sự phát triển nền kinh tế của mỗi quốc gia. 2 chỉ số này đều được tính toán theo công thức cụ thể.

Điểm khác biệt của GDP và GNP

Về khái niệm

GDP là tổng sản phẩm quốc nội hay tổng sản phẩm nội địa còn GNP là tổng sản lượng quốc gia hay tổng sản phẩm quốc gia.

Về công thức:

GDP được tính theo công thức: GDP = C + I + G + NX.

GNP được tính theo công thức: GNP = C + I + G + (X – M) + NR.

Về bản chất

GDP chỉ phản ánh tổng sản phẩm trong nước của một quốc gia. GDP chính là tổng giá trị của tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ,..,của quốc gia đạt được trong vòng 1 năm. Các thành phần kinh tế đóng góp cho chỉ số GDP của một quốc gia hoạt động trong nước và nước ngoài tại quốc gia đó. Thông qua chỉ số GDP, chúng ta sẽ đánh giá được sức mạnh của nền kinh tế của một quốc gia.

GNP phản ánh được tổng sản phẩm quốc dân cả trong nước và ngoài nước. GNP là tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ…mà công dân của một quốc gia sản xuất được trong vòng 1 năm. Kể cả những sản phẩm, dịch vụ mà công dân của quốc gia đó tạo ra ở nước ngoài cũng được tính vào chỉ số GNP.

GDP của Việt Nam trong năm 2020

Tổng sản phẩm GDP trong 6 tháng đầu năm của Việt Nam tăng  1,81% (Theo Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Hương). Theo ghi nhận, mức tăng 1,81% là mức tăng thấp nhất trong giai đoạn 2011 – 2020.

So với cùng kỳ năm trước, GDP quý II/2020 ước tính sẽ tăng 0,36%. Đây cũng là mức tăng thấp nhất trong thời kỳ 2011 – 2020. Lý do chỉ số GDP tăng chậm như vậy là do Việt Nam chịu ảnh hưởng của Covid 19 và thực hiện giãn cách xã hội.

ADB (Ngân hàng phát triển châu Á) đưa ra dự báo tăng trưởng kinh tế GDP của Việt Nam năm 2020 là 4,8%, thấp hơn 2 điểm phần trăm so với lần công bố gần nhất, thấp hơn dự báo được Ngân hàng Thế giới – WB (4,9%) và Tổng cục Thống kê (hơn 5%). Tuy nhiên ADB cũng dự báo chỉ số này của Việt Nam sẽ phục hồi trở lại với mức tăng trưởng 6,8% trong năm 2021. Ngoài ra, ADB cũng khẳng định dù các hoạt động kinh tế giảm và các rủi ro do dịch COVID-19 vẫn còn nhưng Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Bài viết liên quan
Kinh doanh tài chính là gì?
Kinh doanh tài chính là gì?
09/11/2020

Việc lựa chọn đúng cho mình hướng kinh doanh, đầu tư hiệu quả sẽ mang lại cho bạn lợi nhuận ngoài mong đợi. Với thị…